Svíþjóð á HM 2026: Stríðsandinn í riðli F

Ég var á bar í Reykjavík þegar Svíþjóð skoraði 3–2 sigurmarkið gegn Póllandi í úrslitaleik undanúrvalsins, og andrúmsloftið var eins og heimaliðið hefði skorað. Svíþjóð er okkar skandinavíska systurlið og þegar þau ná á heimsmeistarakeppni, þá finnum við Íslendingar til stolts líka. Heimsmeistarakeppnin 2026 verður fyrsta stóra mót Svíþjóðar síðan HM 2018 í Rússlandi, og liðið sem fer til Norður-Ameríku er allt öðruvísi en það sem fór þangað síðast. Zlatan er horfinn. Forsberg er horfinn. Þetta er ný kynslóð og hún hefur eitthvað að sanna. Riðill F með Hollandi, Japan og Túnis verður stór áskorun, en sænski stríðsandinn sem birtist í undanúrvalinu gefur mér von um að þetta lið sé í stakk búið til að taka á móti henni.

Undanúrvalið — 3–2 gegn Póllandi og tilfinningaþrungið kvöld

Svíþjóð komst ekki beint á HM 2026 úr riðli sínum í undanúrvalinu. Liðið endaði í öðru sæti og þurfti að fara í evrópsk undanúrvalsleiki til að tryggja sér sæti. Þar mættu þeir Póllandi — liði sem hafði sigrað Svíþjóð í úrslitaleik undanúrvals HM 2022, og minningin um það tap var enn sár. Þetta var endurtekinn leikur og Svíþjóð þurfti að gera betur en síðast.

Leikurinn í Stokkhólmi var einn sá dramatískasti í evrópsku undanúrvali. Svíþjóð var undir 1–2 á 65. mínútu og allt leit út fyrir endurtekna sögu. En þá gerðist eitthvað sem skilgreindi þetta unga sænska lið — þeir gáfust ekki upp. Tvö mörk á tíu mínútum sneru leiknum á hvolf og 3–2 lokastigið kom í 78. mínútu. Stofan í Stokkhólmi sprakk og hljómsveitin hljómaði um alla Skandinavíu. Það var kvöld sem sýndi að þetta lið hefur baráttuanda sem eldri kynslóðirnar ekki alltaf höfðu.

Undanúrvalsleiðin var ekki slétt og greið. Svíþjóð átti erfitt í riðli sínum og tapaði lykilleikjum sem betra lið hefði unnið. Riðillinn sýndi bæði styrk og veikleika liðsins — getu til að skora mörg mörk á góðum degi, en einnig óstöðugleika sem leiddi til óþarfa tapa. En þegar mest var á reyndi sýndu Svíar hvað í þeim bjó. Sá eiginleiki — að rísa upp þegar allt virðist tapað — er einmitt það sem þarf á heimsmeistarakeppni þar sem ein mínúta getur breytt öllu. Pólverjar hafa örugglega ekki gleymt þessu tapi og fyrir sænska liðið er sigurinn á Póllandi grunnurinn að sjálfsöryggi sem þeir bera með sér til Norður-Ameríku.

Það sem ég tók sérstaklega eftir í undanúrvalinu var hversu mikið liðsandinn skipti. Svíþjóð er ekki lið sem leikur fallegan fótbolta — þeir eru lið sem berst, vinnur saman og nýtir hvert tækifæri. Þjálfarinn hefur byggt menningu þar sem ekkert er gefið og allt er unnið, og sú menning er einmitt það sem getur borið lítið lið langt á heimsmeistarakeppni.

Lykilmenn Svíþjóðar — Ný kynslóð

Hver tekur við af Zlatan? Þetta er spurningin sem sænskur fótbolti hefur glímt við í næstum áratug og svarið á HM 2026 er: enginn einn maður — heldur hópur. Svíþjóð hefur ekki stórstjörnu af þeirri stærðargráðu sem Haaland er fyrir Noreg, en þeir hafa breidd og djúpan hóp sem gerir þeim kleift að skipta um leikmenn án þess að gæðin minnki verulega. Þetta er bæði styrkur og veikleiki á sama tíma.

Alexander Isak, sóknarmaður Newcastle, er sá sem ber höfuðábyrgð á markaskráningu liðsins. Hann er hraður, tæknilegur og hefur þroskast gríðarlega í ensku úrvalsdeildinni þar sem hann hefur verið einn af bestu sóknarmönnum á undanförnum tímabilum. Á besta degi getur hann mælt krafta við hvaða varnarlínu sem er á mótinu og skotfimi hans bæði innan og utan vítateigs er eitthvað sem norska vörnin í riðli I þekkir ekki. Viktor Gyökeres, sem hefur brennt allt í sínu fari í portúgölsku deildinni með ótrúlega markafrekju, er annar sóknarmaður sem veitir Svíþjóð tvo raunverulega markaskorara — lúxus sem fá lítil lönd hafa efni á. Þessir tveir saman gefa Svíþjóð sóknargetu sem hefur ekki sést í sænsku liði í mörg ár.

Á miðjunni stendur Dejan Kulusevski úr sem lykilmaður. Hann spilar hjá Tottenham í ensku úrvalsdeildinni og er sá tegund leikmanns sem getur bæði skapað tækifæri og unnið boltann til baka. Hann er liðsmaður í hjarta sínu og það er nákvæmlega sú tegund leikmanns sem þjálfari liðsins þarf á að halda. Hugo Larsson á miðjunni er annar ungur maður sem hefur sýnt getu á æðsta stigi og gefur Svíþjóð framtíðarvon á stöðu sem hefur verið veik í nokkur ár. Emil Forsberg hefur vikið af sviðinu en arfleifð hans — krefjandi vinnusiðferði og vilji til að leika fyrir liðið — lifir áfram í þessum unga hópi.

Vörn Svíþjóðar er byggð á reynslu og stöðugleika. Liðið hefur alltaf verið þekkt fyrir sterka vörn og nú er ekki öðruvísi. Varnarliðsmenn sem spila í stórum evrópskum deildum veita grunninn sem sóknarmennirnir geta byggt á, og þjálfarinn hefur lagt mikla áherslu á skipulagða vörn sem gerir andstæðingum erfitt um vik.

Ég hef borið saman sænska liðið og norska liðið og munurinn er skýr: Noregur hefur Haaland sem einn lykilmann sem getur leyst öll vandamál, en Svíþjóð hefur jafnari dreifingu á gæðum. Þetta þýðir að Svíþjóð er erfiðara að undirbúa sig gegn — þú getur ekki einbeitt þér að einum manni — en á sama tíma vantar Svíþjóð þann leikmann sem getur skorað úr engu þegar liðið er í vandræðum. Á heimsmeistarakeppni þar sem leikir ráðast oft af einstökum augnablikum, þá er skortur á slíkum leikmann veikleiki sem Svíþjóð þarf að bæta úr með sameiginlegum vilja.

Riðill F — Holland, Japan og harður leikur

Riðill F er sá sem margir kalla hættulegasta meðalriðilinn á mótinu. Holland er stórt nafn og augljóst eftirlæti riðilsins, en Japan hefur sýnt á undanförnum árum að asískt fótbolt er á uppleið og er í stakk búið til að sigra hvaða lið sem er á sínum degi. Japanir sigruðu bæði Þýskaland og Spán á HM 2022 og hafa haldið áfram að þroskast síðan þá. Túnis bætist við sem fjórða liðið, og þó Túnis sé ólíklegt til framgangs, þá er þetta lið sem getur tekið stig af hverjum sem er á afríkanskan máta — harður fótbolti og mikill vilji.

Fyrir Svíþjóð er þetta riðill þar sem allt er mögulegt — bæði framgangur og snemmbært útfall. Ef ég á að vera hreinskilinn, þá tel ég Svíþjóð vera þriðja sterkasta liðið í riðlinum, á eftir Holland og Japan. En munurinn á milli þriðja og annars sætis er lítill og Svíþjóð hefur reynslu og baráttuanda sem geta ráðið úrslitum í jöfnum leikjum. Sænskur fótbolti hefur einkenni sem hentar vel á heimsmeistarakeppni: skipulögð vörn, þolinmæði í uppbyggingu og geta til að nýta örsjaldan tækifæri. Þetta er ekki liðið sem mun drottna yfir boltaeign, en það er liðið sem getur stolið leikjum.

Lykilleikurinn fyrir Svíþjóð er án efa gegn Japan. Þetta er leikurinn sem ákvarðar hvort Svíar berjast um annað sæti eða þriðja sæti. Japan er tæknilega sterkt og skipulagt lið sem hefur unnið Þýskalandi og Spánni á undanförnum heimsmeistarakeppnum, svo Svíþjóð má ekki vanmeta andstæðinginn. En Japan á líka erfitt gegn líkamlega sterkum liðum sem spila beina fótboltinn — og þar hefur Svíþjóð forskot.

Gegn Holland þarf Svíþjóð líklega að spila varnarfótbolt og vonast til gagnárásar. Hollenska liðið er tæknilega yfirburðalegt en hefur á stundum átt erfitt með skipulögð lið sem neita að opnast. Sænska varnarlínan, ef hún er á besta degi, getur gert Hollendingum lífið erfitt — og ef Isak eða Gyökeres fá tækifæri á gagnrás, þá er hægt að skapa stórt augnablik. Í sögu sænskra og hollenskra viðureigna hefur Svíþjóð oft staðið vel gegn Hollandi á stórum mótum, og sú saga gefur von.

Túnis er liðið sem Svíþjóð verður að sigra til að eiga möguleika á framgangi. Tunisíumenn komu á óvart á HM 2022 með jafntefli gegn Danmörku og sigri á Frakklandi í síðasta riðlaleik, svo þetta er ekki lið sem má vanmeta. En Svíþjóð er sterkara lið á pappír og þetta er leikurinn þar sem þrjú stig eru nauðsynleg — ekki bara æskileg.

Veðmál á Svíþjóð — Undirdogur með bít

Stuðlarnir á Svíþjóð eru áhugaverðir einmitt vegna þess að markaðurinn vanmetur liðið. Svíþjóð til að komast úr riðlinum er á stuðlum um 2.50–3.00, sem ég tel vera of hátt miðað við raunverulega getu liðsins. Á nýju 48-liða heimsmeistarakeppninni komast 32 lið áfram — tveir efstu úr hverjum riðli auk átta bestu þriðju liðanna — og það eykur möguleika Svíþjóðar verulega.

Ég gef Svíþjóð um 50–55% líkur á að komast úr riðlinum, annað hvort sem annað eða þriðja lið. Stuðlar á 2.50 gefa til kynna aðeins 40% líkur, svo hér er skýrt verðmætisbil sem snjallir veðjendur geta nýtt sér. Sérstaklega áhugavert er að veðja á Svíþjóð til að enda í þriðja sæti og komast áfram — stuðlar á það eru mun hærri og raunverulegri leiðin fyrir sænska liðið.

Veðmál á einstaka leiki eru einnig áhugaverð. Svíþjóð gegn Túnis ætti að vera leikur sem Svíar vinna og stuðlar á sænskan sigur þar ættu að vera á bilinu 1.60–1.80, sem er sanngjörn en ekki hátt nóg til veðmálaverðmætis. Betra tækifæri er jafntefli í leiknum gegn Japan á stuðlum um 3.20 — leikur sem ég tel líklegan til að enda jafnt eftir harða baráttu.

Samanborið við Noreg eru stuðlarnir á Svíþjóð hærri og áhættusamari, en mögulegi gróðinn er einnig meiri. Ef þú ert veðjandi sem leitar að verðmæti og er tilbúinn að þola áhættu, þá er Svíþjóð á HM 2026 áhugaverðari kostur en Noregur sem veðmálatækifæri — þó Noregur sé sterkara lið. Ég myndi persónulega leggja lítinn hluta veðmálafjármagns míns á sænskan framgang úr riðlinum á stuðlum yfir 2.50 — þetta er tegund veðmáls sem borgar vel ef það gengur eftir og tapið er viðráðanlegt ef ekki.

Veðmál á Svíþjóð sem heildarverðmæti á HM 2026 veðmálum eru þannig: há áhætta, hár mögulegur gróði, og söguleg tilhneiging sænskra liða til að standa betur en búist er við á stórum mótum. Þetta er klassískt undirdogaveðmál og ég elska þá tegund.

Mín spá — Hversu langt kemst Svíþjóð?

Ég gef Svíþjóð 6 stig af 10 í heildarmati, sem er lægra en Noregur (7) en hærra en flest lið af svipaðri stærðargráðu á mótinu. Svíþjóð er lið sem getur komist úr riðlinum en er ólíklegt til að komast lengra en 16-liða úrslit nema eitthvað sérstakt gerist. Ef þeir ná úr riðlinum sem þriðja liðið, þá mæta þeir líklega einu af sterkustu liðum mótanna í 32-liða úrslitum, og þar er ferðinni líklega lokið. En bara það að komast á útsláttarstig er stórt fyrir sænska liðið sem hefur ekki upplifað slíkt síðan 2018 þegar þeir náðu í áttaliðaúrslit.

Spá mín fyrir riðil F er: Holland 7 stig, Japan 5 stig, Svíþjóð 4 stig, Túnis 1 stig. Svíþjóð sigrar Túnis, leikur jafnt gegn Japan og tapar Holland. Fjögur stig og þriðja sætið gætu verið nóg til framgangs sem eitt af bestu þriðju sætis liðunum — en þá þarf markamunurinn að vera góður. Þess vegna er leikurinn gegn Túnis svo mikilvægur: Svíþjóð þarf ekki bara að vinna heldur vinna stórum sigri til að tryggja markamun sem dugar í samanburði við önnur þriðju sætis lið.

Versta sviðsmyndin er sú að Japan sigri Svíþjóð í beinum leik og Svíar endi með aðeins 3 stig og slakan markamun. Þá er framgangur sem þriðja lið ólíklegur og ferðin er á enda. Besta sviðsmyndin er sú að Svíþjóð komi á óvart og sigri Japan, endi með 6 stig og annað sæti í riðlinum — og þá gætu þeir mætt viðráðanlegri andstæðingi í 32-liða úrslitum.

Fyrir okkur Íslendinga sem fylgjumst með riðli F er þetta riðill sem býður upp á spennandi fótbolta og áhugaverð veðmálatækifæri. Svíþjóð er lið sem ber að fylgjast með — ekki vegna þess að þeir séu líklegir heimsmeistarar, heldur vegna þess að þeir munu berjast eins og víkingar á hverjum einasta leik og gefa okkur stund af skandinavískri stoltu í sumar.