Ísland og HM 2026: Þótt við séum ekki þar — Hvað er áhugavert?

Klukkan 22:47 þann 19. nóvember 2025 blés dómarinn leikinn af á Laugardalsvelli og Ísland hafði tapað 0-2 gegn Úkraínu. Í kringum mig á völlinum þögðu þúsundir manna. Draumurinn um HM 2026 var dauður — með þriðja sæti í riðli D á bak við Frakklandi og Úkraínu og 7 stig sem dugðu ekki. Ég stóð þar í nóvemberkulda og hugsaði: „Hvað nú?“ Nú, sex mánuðum síðar, hef ég svarið. Við horfum á HM 2026 á okkar eigin forsendum — sem áhugamenn, greiningarfólk og veðjarar. Og ég ætla að útskýra hvers vegna þetta mót skiptir okkur Íslendinga máli jafnvel þótt við séum ekki þar.

Undanúrvalið — Hvar fór úrskeiðis?

Ég hef heyrt margar skýringar á því hvers vegna Ísland komst ekki á HM 2026 og flestar eru einfaldar: „liðið var ekki nógu gott.“ En sannleikurinn er flóknari en svo og það er þess virði að greina hvað gerðist vegna þess að það hjálpar okkur að meta hvað er raunhæft fyrir íslenskan fótbolta til framtíðar.

Riðill D í UEFA undanúrvalinu var erfiður: Frakkland, Úkraína, Ísland og Aserbaídsjan. Frakkland var augljóst efst og spurningin var hvort Ísland gæti barist við Úkraínu um annað sæti. Í fyrstu leikjunum leit vel út — Ísland tók fjögur stig á fyrstu tveimur leikjum og var á réttri braut. En svo komu þrír leikir á röð þar sem Ísland skoraði aðeins eitt mark og safnaði einu stigi. Vandamálið var ekki vörn — sú var ágæt — heldur sókn. Ísland átti erfitt með að skapa skotfæri gegn liðum sem sátu aftur og beið, og þegar gögn undanúrvalsins eru greind sést að xG Íslands var aðeins 0.9 á leik, sem er langt undir þeim 1.3 til 1.5 sem þarf til að komast á HM frá evrópskum riðli.

Lykilleikurinn var sá síðasti, heima gegn Úkraínu, þar sem sigur hefði tryggt umspilssæti. Ísland skapaði þrjú skotfæri á fyrri hálfleik en nýtti ekkert og Úkraína skoraði tvívegis á seinni hálfleik á gagnárásum. 0-2 og draumurinn var búinn. Þetta var ekki vonlaus frammistaða — þetta var lið sem var nálægt en ekki nógu nálægt. Og munurinn á „nálægt“ og „þar“ er oft einn leikmaður, eitt mark, ein ákvörðun.

Kynslóðaskiptin eru raunverulegur þáttur. Leikmenn eins og Gylfi Sigurðsson, Aron Gunnarsson og Birkir Bjarnason sem báru liðið á EM 2016 og HM 2018 eru hættir eða ekki lengur í sama formi. Ný kynslóð er að koma — en hún er ekki enn tilbúin til að keppa við efstu þjóðir Evrópu. Þetta er eðlilegt ferli sem allar smáþjóðir upplifa og tíminn mun segja hvort næsta kynslóð nái sama árangri og sú fyrri.

Hvaða lið styðja Íslendingar á HM? — Norðurlandasamheldnin

Á HM 2018 þegar Ísland var á mótinu var svarið augljóst: Ísland. En nú þegar við erum ekki þar, hvaða lið tökum við undir? Ég hef rætt þetta við fjölda fótboltaáhugamanna á Íslandi og mynstrið er skýrt: norðurlandasamheldnin er sterk.

Noregur er augljósasti kosturinn og liðið sem flestir Íslendingar munu styðja. Menningarleg tengsl við Noreg eru djúp — sameiginleg saga, skyldir tungumálar og sterkur samfélagslegur farvegur. Erling Haaland er leikmaður sem Íslendingar þekkja vel og dáist að, og sagan um Noreg á HM í fyrsta sinn síðan 1998 minnir á okkar eigin sögu frá 2018. Riðill I þar sem Noregur mætir Frakklandi, Senegal og Írak verður fylgst mest með á íslenskum skjám.

Svíþjóð er annað norrænt lið sem Íslendingar munu styðja, þótt tengslin séu ekki jafn sterk og við Noreg. Svíþjóð á sér langa fótboltahefð og Íslendingar hafa alltaf borið virðingu fyrir sænskum fótbolta. Í riðli F gegn Hollandi, Japan og Túnis mun Svíþjóð þurfa að berjast í hverju skrefinu og sú barátta höfðar til okkar sem þjóð sem þekkir vel hvað það er að vera underdogur.

Skotland er þriðja liðið sem vekur sérstaka samkennd meðal Íslendinga — smáþjóð með stóra drauma og sögu um vonbrigði á stórum mótum. Skotland í riðli C gegn Brasilíu, Marokkó og Haítí er næstum eins ólíkleg saga og Ísland gegn Argentínu á HM 2018. Og ef Skotland tekst eitthvað stórkostlegt á mótinu munum við Íslendingar skilja þá tilfinningu betur en flestar aðrar þjóðir.

Utan norðurlandanna er áhuginn dreifðari. Sumir styðja Argentínu vegna Messis, aðrir styðja Brasilíu af gömlum vana. En kjarni áhugans er norrænn og það endurspeglast bæði í sjónvarpsáhorfum og veðmálamynstrum. Ég hef séð gögn sem sýna að veðmál íslenskra notenda á norræn lið eru þrisvar sinnum meiri en á önnur lið af sambærilegri stærð — sem er bæði skiljanlegt og eitthvað sem veðjarar ættu að vera meðvitaðir um, vegna þess að tilfinningaleg veðmál eru sjaldan bestu veðmálin.

Veðmál frá íslensku sjónarhorni — Tækifæri og ráð

Ísland er sérstakur veðmálamarkaður og HM 2026 býður upp á tækifæri sem eru einstök fyrir okkur. Byrjum á grundvallaratriðum: Íslendingar veðja á HM í gegnum Íslenska Getspá eða erlenda bókara, ISK er sjaldan stutt beint og flestir nota evrur eða dollara, og mótið fer fram á tímabeltinu GMT-4 til GMT-6 sem þýðir að leikir fara fram á kvöldin og nóttina hjá okkur.

Tímasetningarvandinn er raunverulegur. Leikir sem hefjast klukkan 15:00 ET eru klukkan 19:00 á Íslandi — ásættanlegt. En leikir sem hefjast klukkan 21:00 ET eru klukkan 01:00 á Íslandi. Á riðlakeppninni eru nokkrir leikir sem hefjast seint og ef þú vilt veðja á lifandi leiki (in-play) þarft þú að vera vakandi fram á nótt. Mitt ráð: settu helst veðmál fyrir leik (pre-match) á leikjum sem fara fram seint á kvöldi og notaðu lifandi veðmál aðeins á leikjum sem hefjast fyrir 21:00 GMT.

Gengisáhættan er eitthvað sem sérstaklega snertir okkur. ISK hefur sveiflast um 8-12% gagnvart evru á undanförnum tólf mánuðum og ef þú veðjar í evrum getur gengisbreyting haft raunveruleg áhrif á hagnað. Ef þú vinnur 100 evrur í veðmáli en krónan styrkist um 5% áður en þú tekur út tapar þú 5% af hagnaðinum í gengisbreytingu. Ég reikna þetta alltaf inn og tel gengisáhættu vera „dulda framlegð“ sem margir íslenskir veðjarar hunsa.

Norræn veðmál eru auðvitað stærsta tækifærið. Ef þú veðjar á norsk eða sænskum liðum hefur þú mögulega forskot á bókara sem þekkja þessi lið minna en þú. Ég hef fylgst með norskum fótbolta í mörg ár og þekki styrkleika og veikleika norska landsliðsins betur en margir alþjóðlegir greiningaraðilar. Ef ég sé misgengi í stuðlum á Noreg byggt á minni þekkingu er það veðmálatækifæri sem kemur af staðbundinni sérfræðiþekkingu.

Tímasetningar — HM 2026 í íslenskum tíma

Ísland er á GMT allan ársins hring — við skiptum ekki yfir í sumartíma eins og flest önnur Evrópulönd. Þetta einfaldar tímaútreikninga á HM 2026 en þýðir líka að leikir fara fram seinna á kvöldi en hjá öðrum Evrópubúum á sumartíma.

Riðlakeppnin (11. júní til 26. júní) hefur leiki á þremur tímum: 15:00 ET (19:00 GMT/Ísland), 18:00 ET (22:00 GMT/Ísland) og 20:00/21:00 ET (00:00/01:00 GMT/Ísland). Þetta þýðir að fyrsti leikur dagsins er á sanngjörnum tíma en síðasti leikur dagsins byrjar á miðnætti eða klukkan eitt. Fyrir Noreg er þetta sérstaklega mikilvægt: leikurinn gegn Írak 16. júní hefst klukkan 22:00, leikurinn gegn Senegal 22. júní hefst á miðnætti og lokaríðilsleikurinn gegn Frakklandi 26. júní hefst klukkan 19:00. Aðeins einn af þremur riðlaleikjum Noregs er á „sanngjörnum“ tíma.

Útsláttarkeppnin (frá byrjun júlí) hefur leiki á svipuðum tímum og seinni tímar riðlakeppninnar. Undanúrslit og úrslit hefjast yfirleitt klukkan 15:00 ET sem er 19:00 á Íslandi — góður tími til að safnast saman og horfa á leiki. Úrslitaleikurinn á MetLife Stadium 19. júlí 2026 hefst klukkan 19:00 að íslenskum tíma, sem þýðir að ef leikurinn fer í framlengingu og vítaspyrnur gæti hann ekki endað fyrr en 22:30 eða síðar.

Mitt ráð um tímasetningar og veðmál: skipuleggðu veðmálaáætlun þína í byrjun vikunnar og settu helstu veðmál fyrir helgina. Ekki bíða eftir síðustu stundu á leikjum sem hefjast á miðnætti — þreyta leiðir til slæmra ákvarðana bæði á vellinum og í veðmálabókinni.

Framtíðin — HM 2030 og íslenskar vonir

HM 2026 er framhjá okkur, en hvað með HM 2030? FIFA hefur þegar tilkynnt að HM 2030 verður samstarfsverkefni Spánar, Portúgals og Marokkó, með þremur heiðursleikjum í Argentínu, Paragvæ og Úrúgvæ til að fagna 100 ára afmæli HM. Undanúrval að HM 2030 hefst haustið 2027 og Ísland mun þurfa að fara í gegnum UEFA undanúrval eins og áður.

Íslenski fótboltinn stendur á tímamótum. Ný kynslóð þarf að vaxa og dafna á næstu árum og innviðir íslensks fótbolta — liðsgerðin, þjálfaramenntunin og æskulýðskerfið sem bar okkur á EM 2016 og HM 2018 — þurfa að halda áfram að þróast. Ísland sem 380.000 manna þjóð mun alltaf þurfa að vinna harðar og snjallari en stærri þjóðir til að keppa á heimsvísu, en sagan hefur sýnt okkur að það er mögulegt.

Á meðan er HM 2026 mótið sem við förum að njóta sem áhorfendur og greiningarfólk. Ég mun fylgjast sérstaklega með norrænu liðunum, leita að veðmálatækifærum sem byggjast á staðbundinni þekkingu og njóta þess að vera hluti af stærsta fótboltaviðburðinum á jörðinni — jafnvel þótt landsliðið okkar sé ekki á mótinu. Og ef Noregur kemst á óvart langt á mótinu munum við Íslendingar fagna eins og það væri okkar eigin sigur — vegna þess að norðurlandasamheldnin er sterkari en nokkur riðlatafla getur sýnt. Meiri greining á Noregi og hinum norrænu liðunum má finna á Noregssíðu Veðspá.

Veðmál á erlendum síðum eru ekki undir eftirliti íslenskra yfirvalda. Spilaðu á eigin ábyrgð. 18+.