Frakkland á HM 2026: Mbappé og enn ein tilraun til dýrðar

Það er eitthvað næstum leiðinlegt við Frakkland. Þeir eru alltaf þar — í úrslitum, í undanúrslitum, á efstu línu stuðlatöflunnar. Tvær heimsmeistarakeppnir unnið (1998 og 2018), úrslit 2022, undanúrslit 2006. Frakkland á HM 2026 er aftur meðal tveggja til þriggja eftirlæta og stuðlarnir endurspegla það. En ég spyr: er Frakkland raunverulega svo gott, eða lifir liðið á orðspori sem er orðið stærra en árangurinn á vellinum? Þetta er spurningin sem ég ætla að svara í þessari greiningu — og svarið er flóknara en þú heldur. Frakkland er lið sem er í riðli I ásamt Noregi, Senegal og Írak, og fyrir okkur Íslendinga sem munum fylgjast sérstaklega með norska liðinu er mikilvægt að þekkja andstæðinginn til hlítar.

Undanúrvalið — Hvernig stendur liðið?

Frakkland vann undanúrvalsriðil sinn í Evrópu eins og búist var við, en ekki eins sannfærandi og margir bjuggust við. Liðið endaði efst í riðli D með 16 stig úr 8 leikjum — sex sigrar og tvö jafntefli, engin töp. Tölfræðin segir eina sögu, en ef maður skoðar leikina sjálfa kemur önnur mynd í ljós. Mörg af sigrum Frakka komu eftir erfiðar viðureignir þar sem liðið þurfti að brjóta niður varnarvegg andstæðinga, og jafnteflin — þar á meðal gegn Úkraínu — sýndu að liðið er ekki ósigurveggur sem margir halda. Markaskor Frakka var 18–5 í riðlinum, sem er sterkt, en ekki yfirþyrmandi þegar maður ber saman við lið eins og Portúgal eða England sem skoruðu mun fleiri mörk.

Það sem vakti athygli mína í undanúrvalinu var hvernig Frakkland átti erfitt þegar andstæðingur neitaði að opnast. Gegn liðum sem settust aftur og leyfðu Frökkum boltaeign án þess að gefa rými á bak við varnarlínu, átti franska sóknin erfitt með að skapa gæðatækifæri. Þetta er veikleiki sem gæti komið í ljós á HM þegar fleiri lið munu taka upp þá aðferð — sérstaklega í útsláttarkeppninni þar sem eitt mark ræður oft úrslitum. Frakkland er lið sem elskar rými en á erfitt í þröngum leikjum, og þaðan stafar helsta áhættan.

Á hinn bóginn sýndi undanúrvalið líka styrk Frakka. Þegar liðið fékk rými — sérstaklega á gagnrásum — var það hrikalegt. Mbappé á hraðanum, með Griezmann og Dembélé á hliðunum, getur rift í sundur hvaða vörn sem er á sekúndu. Og vörn Frakklands, þó hún sé ekki jafn sterk og 2018, er enn ein sú besta í Evrópu með aðeins 5 mörk innhleypt í 8 leikjum. Þetta er lið sem þarf ekki að leika fallegann fótbolta til að vinna — og það er styrkur á heimsmeistarakeppni þar sem pragmatismi sigrar oft yfir listfengi.

Eitt atriði sem vert er að nefna er að Frakkland vann riðilinn þar sem Ísland endaði í þriðja sæti. Við þekkjum þetta lið vel — og ég sá eigin augum hvernig íslenska liðið átti erfitt gegn Frökkum þrátt fyrir sterka vörn. Frakkland er lið sem er erfitt að stoppa þegar allt virkar, og það á við bæði í undanúrvali og á stórum mótum. Úkraína, sem endaði í öðru sæti riðilsins og á undan okkur, gat ekki sigrað Frakkland í tveimur leikjum, sem sýnir gæðamuninn.

Lykilmenn — Mbappé, Tchouaméni og dýpt riðilsins

Kylian Mbappé er auðvitað sá sem allir tala um þegar frönsk fótbolti kemur til umræðu. Og með góðri ástæðu: hann er besti leikmaður í heimi á sínum degi, hraðasti sóknarmaðurinn á mótinu og maður sem hefur þegar skorað 12 mörk á heimsmeistarakeppnum — fjögur á HM 2018 og átta á HM 2022, þar á meðal þrjú í úrslitaleiknum gegn Argentínu sem varð einn eftirminnilegasti leikur í sögu fótboltans. Ef Mbappé er á besta degi á HM 2026, þá er erfitt að sjá hvaða vörn getur stöðvað hann. Hraði hans, tækni og klárleiki frammi fyrir marki gera hann að einu af hættulegasta vopnum í alþjóðlegum fótbolta.

En Mbappé hefur líka verið umdeildur. Frá flutningnum til Real Madrid hefur hann átt erfitt tímabil og markafrekjan í La Liga hefur ekki verið eins og búist var við. Meiðsli á nefinu á EM 2024 og önnur líkamleg vandamál hafa komið í veg fyrir samfellu og liðsandinn í Madrid hefur ekki alltaf verið bestur. Fréttir um deilur við félaga og aðlögunarvanda hafa engu bætt við. Spurningin er hvort Mbappé komi á HM í topp formi eða hvort tímabilið hafi tekið á honum. Ég tel að stóra mótið sé nákvæmlega sú tegund af vettvang sem vekur Mbappé til lífs — hann hefur alltaf sýnt bestu frammistöðu sína á stærsta sviðinu, eins og úrslitaleikurinn á HM 2022 sýndi svo glögglega.

Aurélien Tchouaméni á miðjunni er maðurinn sem margir gleyma þegar þeir tala um Frakkland, en hann er jafn mikilvægur og Mbappé á sinn hátt. Hann er sá sem verndar vörnina, tengir leikinn og veitir grunninn sem sóknarmenn Frakka byggja á. Hjá Real Madrid hefur hann þroskast í einn af bestu varnarmiðjumönnum heims og á HM 2026 verður hann lykilmaðurinn sem ákvarðar hvort franska miðjan ráði yfir leikjum eða ekki. Þegar Tchouaméni er á besta degi, þá er næstum ómögulegt að fara í gegnum frönsku miðjuna, og hann hefur einnig getu til að koma sókn af stað með löngum sendingum sem opna varnarlínur andstæðinga.

N’Golo Kanté, sem var svo mikilvægur á HM 2018, er ekki lengur hluti af liðinu og þann skarð hefur verið erfitt að fylla. Tchouaméni er nálægasti arftakinn en hann er annar tegund leikmanns — meiri líkamlegur kraftur en Kanté en ekki sama boltavinnsla og snerpa. Þetta þýðir að franska miðjan á HM 2026 er öðruvísi en 2018, sterkari á pappír en minna hrað og viðbragðsfljótt, og það gæti skipt máli gegn liðum sem spila hraðan boltaeigurfótbolta.

Djúpan hóps Frakka er næst ótrúlegur og ég held að þetta sé ein stærsta ástæðan fyrir árangri liðsins á undanförnum árum. Antoine Griezmann, þótt hann sé ekki lengur á hátindi ferils síns og hafi farið af landsliðinu og aftur, veitir reynslu og tækni sem er ómetanleg á stórum mótum. Hann er sá sem breytir um hlutverk eftir þörfum og getur spilað sem tíu, sem falskur níu eða sem vængmaður. Ousmane Dembélé á hliðinni er sá tegund leikmanns sem getur breytt leik á fimm mínútum — hann er óútreiknanlegt afl sem andstæðingar óttast, jafnvel þegar hann á erfiðan dag. William Saliba og Dayot Upamecano í vörninni veita stöðugleika og líkamlegan styrk, og saman eru þeir ein af bestu miðvörðuparinu á mótinu. Og á bekknum situr Mike Maignan í markinu, einn af bestu markavörðum Evrópu sem hefur tekið við af Hugo Lloris af fullri sannfæringu og sýnt á EM 2024 og í undanúrvalinu að hann er verðugur arftaki.

Einn leikmaður sem ég hef fylgst sérstaklega vel með er Eduardo Camavinga frá Real Madrid. Hann er ung miðja sem getur bæði ráðist fram og varið, og hann bætir orkustig á miðjuna sem eldri leikmenn geta ekki veitt. Á HM 2026 gæti hann orðið sá leikmaður sem kemur af bekknum og breytir leikjum — og liðið sem hefur bestu varamennina vinnur oft heimsmeistarakeppnir.

Þrátt fyrir allan þennan styrk tel ég að Frakkland hafi einn stóran veikleika: aldur lykilmanna og samspilsvandamál sem hafa komið upp. Griezmann er 35 ára, Giroud er horfinn úr liðinu, og nokkrir lykilmenn eru á seinni hluta ferilsins. Nýja kynslóðin er á leiðinni — en á HM 2026 verður Frakkland enn háð eldri leikmönnum í ákveðnum stöðum, og það getur valdið vandamálum á möti þar sem 7 leikir á 39 dögum eru krefjandi. Auk þess hafa opinberar deilur á milli leikmanna — sérstaklega í kringum Mbappé og hans hlutverk í liðinu — skapað spennusvið sem þjálfarinn þarf að stjórna vandlega.

Riðill I — Noregur, Senegal og Írak

Fyrir okkur sem fylgjumst sérstaklega með riðli I er áhugavert að skoða Frakkland frá hinum hliðinni — sem andstæðing Noregs. Hvernig mun Frakkland nálgast norska liðið? Ég tel að Didier Deschamps — ef hann er enn þjálfari í sumar, sem ég geri ráð fyrir — muni taka Noreg alvarlega vegna Haaland-þáttarins. Enginn þjálfari á þessu stigi vanmetur Haaland, og frönsk vörn mun líklega einbeita sér að því að einangra hann frá Ødegaard og takmarka sendingar til hans.

Frakkland ætti að vinna riðil I nokkuð auðveldlega. Ég spái 7–9 stigum úr þremur leikjum — tveir sigrar og eitt jafntefli, eða þrír sigrar. Senegal og Írak eru ólíkleg til að valda Frökkum raunverulegum vandræðum, en Noregur er annað mál. Leikurinn Noregur–Frakkland 26. júní gæti orðið einn spennandi leikja riðlakeppninnar og ég á ekki von á auðveldum sigri Frakklands þar. Haaland gegn Saliba og Upamecano verður ein af bestu einvígum riðlakeppninnar og ég mun horfa á þann leik með sömu spennu og ef Ísland væri sjálft á vellinum.

Það sem margir gleyma er að Frakkland hefur ávallt átt erfitt gegn norðurlandaliðum á stórum mótum. Á HM 2018 sigraði Frakkland Danmörku aðeins 0–0 í riðlaleik (jafntefli), og á EM 2024 átti Frakkland erfitt gegn öllum skipulögðum liðum. Norðurlandafótbolti — sem byggir á skipulagi, vörn og þolinmæði — er einmitt sú tegund sem gerir frönsku gagnrásunum erfitt, og Noregur á HM 2026 er nógu gott til að nýta það.

Eitt sem ég hef velt fyrir mér er hvort Deschamps muni kvika frá venjulegu uppstillingu sinni í riðlaleikjunum. Ef Frakkland er búið að tryggja framgang eftir tvo leiki — sem er líklegt — gæti þriðji leikurinn gegn Noregi verið tækifæri til að hvíla lykilmenn. Þetta gæti þýtt að Noregur mæti veikara útgáfu af Frakklandi en margir búast við, sem er gott tækifæri bæði á vellinum og í veðmálum. Frönsk varamenn eru enn sterkir, en munurinn á Mbappé og varamanni hans er stórkostlegur og getur breytt gangverki leiksins algjörlega.

Frá veðmálasjónarhorni er Frakkland sem riðilssigurvegari á stuðlum um 1.25–1.35, sem er svo lágt að það er ekki verðmæti þar. Áhugaverðara er að skoða sértæk veðmál í frönsku riðlaleikjunum — til dæmis stuðla á Frakkland að vinna alla þrjá leiki, sem er á bilinu 2.50–3.00 og endurspeglar betur raunveruleikann þar sem Noregur eða Senegal geta tekið stig af Frökkum. Ég tel stuðla á Frakkland að vinna ekki alla þrjá riðlaleiki vera raunhæft veðmál á stuðlum í kringum 1.40, sem er ekki hátt en er mun öruggara en flest annað.

Leikstíll Deschamps — Hvað segir greiningin?

Ég hef lengi talað um „Deschamps-þversögnina“ — þjálfara sem er gagnrýndur fyrir leiðinlegan fótbolta en hefur náð meiri árangri en næstum allir aðrir þjálfarar í sögu franska landsliðsins. Deschamps spilar ekki fallegan fótbolta. Hann spilar árangursríkan fótbolta. Og á heimsmeistarakeppni, þar sem eitt tap þýðir heim, er árangur allt sem skiptir máli. Þetta er maður sem hefur stýrt Frakklandi í 12 ár og komið liðinu í úrslit þrisvar sinnum — tölurnar tala sínu máli.

Leikstíll Frakklands undir stjórn Deschamps byggir á sterkri vörn og hröðum gagnrásum. Liðið er tilbúið að láta andstæðinginn hafa boltaeign og bíða eftir tækifæri til að ráðast á með Mbappé og Dembélé á hraðanum. Þetta er nálgun sem krefst mikillar þolinmæði frá leikmönnum og þjálfara, en hún virkar. Á HM 2018 var mótið unnið á þennan hátt — Frakkland hafði undir 50% boltaeign í mörgum leikjum en skoraði markvisst á gagnrásum. Á HM 2022 í Katar sáum við sama mynstur, þar sem Frakkland var hættulegt á gagnrásum en stundum óvirkt í boltaeign, sérstaklega í riðlaleikjum þar sem andstæðingar sátu aftur.

Gallinn við þessa nálgun er að hún er háð einstaklingum. Ef Mbappé er ekki á sínum degi — eða ef andstæðingur nær að loka á gagnrásirnar — þá skortir Frakkland plan B sem virkar á æðsta stigi. Á HM 2022 sáum við þetta gegn Túnis í riðlinum, þar sem Frakkland tapaði 0–1 þegar Deschamps hvíldi lykilmenn og varamennirnir gátu ekki leyst vandamálið. Gegn Argentínu í úrslitaleiknum var Frakkland óvirkt í 80 mínútur áður en Mbappé vaknaði og skoraði þrjú mörk á 20 mínútum — en þá var liðið þegar í vanda. Á HM 2026, þar sem leikirnirnir eru fleiri og andstæðingarnir hafa meiri tíma til undirbúnings, gæti svipað mynstur endurtekið sig.

Ég hef líka velt fyrir mér hvort Deschamps muni á endanum missa stöðu sína fyrir HM. Samband hans við franska knattspyrnusambandið hefur verið spennuþrungin og gagnrýni á leikstíl hans hefur aukist. En ég geri ráð fyrir að hann verði þjálfari á mótinu — hann hefur samning og franska knattspyrnusambandið mun ekki reka mann sem hefur komið liðinu í þrjú úrslit í röð. Ef Deschamps fer, þá breytist allt — nýr þjálfari myndi líklega spila opnari fótbolta, sem gæti gert Frakkland bæði skemmtilegra og viðkvæmara á sama tíma.

Samanborið við önnur eftirlæti á mótinu — Argentínu, Brasilíu, England — er Frakkland líklega minnst tæknilegt en mest árangursríkt. Þetta er lið sem vinnur leiki án þess endilega að drottna yfir þeim, og á heimsmeistarakeppni er það nóg. Deschamps hefur sannað þetta aftur og aftur og ég á ekki von á að hann breyti um aðferð nú, á mögulegri síðustu heimsmeistarakeppni hans sem þjálfari. Hann er maðurinn sem veit hvernig á að vinna stór mót, og sú reynsla er gríðarlega mikils virði.

Veðmálamat — Er Frakkland ofmetið?

Hér er ég líklega á öndverðum meiði við flesta sérfræðinga: ég tel Frakkland vera ofmetið á veðmálamarkaðinum. Stuðlarnir á Frakkland sem heildarsigurvegarar HM 2026 eru á bilinu 5.50–6.50, sem gerir Frakkland að öðru eða þriðja stærsta eftirlætinu ásamt Englandi og Argentínu. Ég tel raunverulegar líkur Frakka á heildarsigri vera nær 12–14%, sem þýðir að stuðlar ættu að vera nær 7.00–8.00. Þessi 1–2 stiga munur á stuðlum er mikill í veðmálaheiminum og þýðir að þú ert að borga of mikið fyrir hverja krónu sem þú leggur á Frakkland til heildarsigurs.

Ástæðurnar fyrir ofmati eru nokkrar. Fyrst, Deschamps-áhrifin: þjálfarinn hefur náð ótrúlegum árangri en leikstíll hans er viðkvæmur gegn liðum sem geta lokað á gagnrásir og spilað tæknilegan boltaeigurfótbolta — eins og Spánn eða Argentína. Í öðru lagi, aldur lykilmanna: Frakkland á HM 2026 er eldra lið en Frakkland á HM 2018 og líkamlega sterkustu árin nokkurra lykilmanna eru á bak við þá. Griezmann á 35 ára afmæli sitt á mótinu og jafnvel Mbappé hefur sýnt merki um líkamlegan þreytu eftir erfið tímabil. Í þriðja lagi, mótaformið: 48 lið og fleiri leikir þýða meiri þreytu, og djúpur bekkur skiptir meira máli en nokkru sinni fyrr — og þó Frakkland hafi djúpan bekk, þá er bilið á milli fyrstu ellefu og varamanna meira en hjá liðum eins og Englandi eða Spánni.

Þetta þýðir ekki að Frakkland geti ekki unnið HM 2026 — auðvitað geta þeir það. En stuðlarnir endurspegla ekki áhættuna sem fylgir frönsku liði. Ef þú veðjar á Frakkland sem sigurvegara, þá ertu að borga of hátt verð miðað við raunverulegar líkur. Betra tækifæri er að veðja á Frakkland til að komast í undanúrslit á stuðlum um 2.00–2.20, sem er raunhæfara og gefur betra verðmæti miðað við sögu liðsins á stórum mótum.

Sértæk veðmál á Mbappé sem efsta markaskorara mótsins eru einnig áhugaverð, en ég myndi vera varkár — á HM 2022 skoraði hann átta mörk en fjögur af þeim komu í einum leik (úrslitaleiknum), svo tölfræðin er villandi. Stöðugur markaskorari eins og Haaland eða Harry Kane er líklegri til að vinna gullskóinn en maður sem skorar í klumpum. Ef þú vilt þó veðja á Mbappé, þá eru stuðlar á hann sem efsta markaskorara Frakka á mótinu áhugaverðari — þar er hann augljóst val á mun betri stuðlum.

Mín spá — Kemst Frakkland í úrslit?

Ég gef Frakklandi 9 stig af 10 í heildarmati — þetta er eitt af bestu liðum mótanna, engin spurning um það. En 9 af 10 þýðir ekki 10 af 10, og ég tel aðra keppinauta — sérstaklega England og Spán — vera jafnsterka eða sterkari á sínum besta degi. Frakkland hefur reynslu sem enginn annar á, en reynsla ein og sér vinnur ekki heimsmeistarakeppnir — það þarf líka formi, heppni og djúpan bekk sem þolir sjö leiki á 39 dögum.

Spá mín er að Frakkland komist auðveldlega úr riðli I, vinni 32-liða úrslitin og 16-liða úrslitin, og mæti raunverulegri áskorun í áttaliðaúrslitum eða undanúrslitum. Þar fer leikurinn að ráðast af formi dagsins, dómaraákvörðunum og smáatriðum sem enginn getur spáð. Leiðin til úrslita er löng á nýju 48-liða mótinu — sjö leikir ef lið kemst alla leið — og Frakkland þarf að stjórna orku sinni vandlega. Ef Frakkland kemst í undanúrslit — sem ég tel 60% líklegt — þá gæti Frakkland tapað gegn liði eins og Englandi eða Spánni sem hafa betri djúpan bekk og yngri lykilmenn. Ég spái því reyndar að Frakkland falli í undanúrslitum, mögulega gegn Englandi í endurteknum leik frá HM 2022 þar sem England tapaði í áttaliðaúrslitum.

Fyrir norska áhorfendur og okkur sem styðjum Noreg í riðli I er mikilvægt að átta sig á einu: Frakkland er sterkt en ekki ósigrandi. Noregur á raunverulega möguleika á stigum gegn Frökkum, sérstaklega ef leikurinn 26. júní er merkingarlaus fyrir Frakkland. Og ef Noregur mætir Frakklandi í útsláttarkeppninni síðar — eitthvað sem er ólíklegt en ekki ómögulegt — þá er sagan frá 1998, þegar Noregur sigraði Brasilíu, áminning um að á heimsmeistarakeppni er ekkert ómögulegt. Frakkland mun líklega fara langt á þessu móti, en ég tel að þeir muni ekki fara alla leið.

Frakkland á HM 2026 er klassískt eftirlæti: sterkt, reynslumikið og hættulegt — en ekki ósigranlegt og ekki eins gott verðmæti á veðmálamarkaðinum og margir halda. Mitt ráð er skýrt: virðum Frakkland, en veðjum ekki blint á þá. Franska liðið er sem stór skip sem sigla stöðugt — en á undanförnum heimsmeistarakeppnum hafa stór skip strandað á grynningum sem enginn sá fyrir. Ég veðja frekar á lið sem er vanmetið en lið sem er ofmetið, og Frakkland er á hinu síðarnefnda. Það eru betri tækifæri annars staðar á mótinu, og fyrir þá sem vilja dýpri greiningu á riðli I er hún aðeins smellsfjarlægð.